Historia ratusza w Olsztynie
W Olsztynie funkcjonowały w historii dwa budynki ratuszowe — dawny, gotycki ratusz na Starym Mieście oraz obecna siedziba władz miasta przy placu Jana Pawła II, zwana Nowym Ratuszem.
Nowy Ratusz — plac Jana Pawła II 1
Obecna siedziba władz Olsztyna została wzniesiona w latach 1912–1915, na miejscu rozebranego w 1806 roku kościoła Świętego Krzyża. Budynek zaprojektował architekt miejski Max Boldt, a pracami budowlanymi kierował jego następca, Paul Chrystian Zeroch. Gmach powstał w stylu neorenesansowym, a swój ostateczny kształt osiągnął w połowie lat dwudziestych XX wieku, po dobudowaniu skrzydła południowo-zachodniego.
Nowy Ratusz jest siedzibą władz miasta nieprzerwanie od 1915 roku. Sam plac przed ratuszem wielokrotnie zmieniał nazwę — obecną, plac Jana Pawła II, nadała mu uchwała Rady Miejskiej Olsztyna z 17 czerwca 1998 roku.
Stary Ratusz — Stare Miasto
Gotycka część obecnego budynku, stanowiąca dziś jego południowe skrzydło, powstała około 1500 roku — prawdopodobnie na miejscu wcześniejszej siedziby rajców miejskich z drugiej połowy XIV wieku. Budynek spłonął podczas wielkiego pożaru miasta w 1620 roku i został szybko odbudowany w latach 1623–1624, zyskując bardziej barokowy charakter wraz z wieżyczką.
Dziś Stary Ratusz to trzyskrzydłowy budynek z dziedzińcem nakrytym szklanym dachem, mieszczący Wojewódzką Bibliotekę Publiczną. Uwagę turystów przyciągają zegary słoneczne na elewacji południowego skrzydła oraz średniowieczne piwnice — najcenniejszy zabytkowy element budowli.