Mikołaj Kopernik w Olsztynie
Zanim Kopernik został autorem najsłynniejszej rewolucji naukowej w historii, przez kilka lat administrował dobrami kapituły warmińskiej z olsztyńskiego zamku - i to właśnie tam, zamiast do gwiazd, musiał spojrzeć w lufy krzyżackich dział.
Administrator dóbr kapituły
Kopernik pełnił funkcję administratora dóbr kapituły warmińskiej z siedzibą na zamku w Olsztynie dwukrotnie: od listopada 1516 do listopada 1519 roku, a następnie od stycznia 1520 do października 1521 roku. Do jego obowiązków należało zarządzanie majątkiem kapituły, nadzór nad chłopami i miastami podległymi kapitule oraz sprawy sądowe i administracyjne regionu.
Obrona zamku przed Krzyżakami (1521)
Po powrocie do Olsztyna w listopadzie 1520 roku, w obliczu zbliżającej się wojny polsko-krzyżackiej, Kopernik zajął się przygotowaniem zamku do obrony: naprawiał mury, gromadził zapasy, sprowadzał z Elbląga broń palną, ołów na kule, żywność i sól.
26 stycznia 1521 roku wojska krzyżackie ruszyły do szturmu na Bramę Młyńską zamku - bez drabin potrzebnych do sforsowania dwunastometrowych murów. Atak zakończył się niepowodzeniem, a Olsztyn obronił się. Tradycyjnie przypisuje się Kopernikowi osobiste dowodzenie obroną, choć nowsze badania historyczne sugerują, że sprawował raczej ogólny nadzór administracyjny nad przygotowaniami niż dowodził walką osobiście.
Tablica astronomiczna
To właśnie w Olsztynie, w 1517 roku, Kopernik zbudował na murze krużganków zamkowych tablicę astronomiczną - prosty przyrząd wykorzystujący cień rzucany przez pionowy pręt (gnomon) do wyznaczania dni równonocy. Tablica ta przetrwała do dziś i jest jedynym zachowanym na świecie instrumentem astronomicznym zbudowanym i osobiście używanym przez Kopernika. Można ją zobaczyć podczas zwiedzania zamku, dziś siedziby Muzeum Warmii i Mazur.
Zobacz, na czym polegało jego odkrycie
Za czasów młodości Kopernika powszechnie wierzono, że w centrum wszechświata znajduje się nieruchoma Ziemia. Kliknij poniżej, żeby zobaczyć różnicę między starym modelem a tym, który zaproponował Kopernik.
Przez wieki wierzono, że nieruchoma Ziemia znajduje się w centrum wszechświata, a Słońce, Księżyc i planety krążą wokół niej po skomplikowanych torach.
Uproszczona ilustracja poglądowa - nie zachowuje rzeczywistej skali odległości ani okresów orbitalnych planet.